भारत जनगणना 2027 : नागरिकांकडून कोणती माहिती गोळा केली जाणार?
भारत सरकारच्या गृह मंत्रालयाने भारत जनगणना 2027 संदर्भातील महत्त्वाची अधिसूचना प्रसिद्ध केली आहे. या अधिसूचनेनुसार जनगणना अधिकारी देशातील प्रत्येक कुटुंबाकडून आणि व्यक्तीकडून विविध प्रकारची माहिती गोळा करणार आहेत. यामध्ये वैयक्तिक, शैक्षणिक, आर्थिक, सामाजिक आणि डिजिटल माहितीचा समावेश आहे.
जनगणना 2027 मध्ये कोणती माहिती विचारली जाणार?
जनगणना अधिकाऱ्यांकडून नागरिकांना खालील माहिती विचारली जाऊ शकते:
1. वैयक्तिक माहिती
- व्यक्तीचे नाव
- कुटुंब प्रमुखाशी नाते
- लिंग
- जन्मतारीख व वय
- वैवाहिक स्थिती
- विवाहाच्या वेळीचे वय
- पती/पत्नीचे नाव
- राष्ट्रीयत्व
- धर्म
- जात / अनुसूचित जात (SC) / अनुसूचित जमात (ST)
- वडील व आईची माहिती
- दिव्यांगत्वाची माहिती
2. शिक्षण व भाषा
- मातृभाषा
- इतर ज्ञात भाषा
- साक्षरता व डिजिटल साक्षरता
- शैक्षणिक संस्थेत उपस्थिती
- सर्वोच्च शैक्षणिक पात्रता व विषय
3. रोजगार व आर्थिक स्थिती
- मागील वर्षात काम केले का?
- आर्थिक क्रियाकलापाचा प्रकार
- व्यवसाय
- उद्योग, व्यापार किंवा सेवेचे स्वरूप
- कामगाराचा प्रकार
- काम शोधत आहे का?
- कामाच्या ठिकाणी जाण्याची माहिती
4. स्थलांतर व निवास
- जन्मस्थान
- मागील निवासस्थान
- स्थलांतराचे कारण
- सध्याच्या गावात किंवा शहरात राहण्याचा कालावधी
- कायमस्वरूपी पत्ता
5. महिला संबंधित माहिती
विशेषतः विवाहित, विधवा, घटस्फोटित किंवा विभक्त महिलांसाठी:
- सध्या जिवंत असलेल्या मुलांची संख्या
- जन्मलेल्या जिवंत मुलांची एकूण संख्या
- मागील एका वर्षात जन्मलेल्या जिवंत मुलांची संख्या
6. डिजिटल व ओळखपत्र संबंधित माहिती
- कोविड-19 लसीकरणाचे ठिकाण
- बँक खात्यांची संख्या
- मोबाईल क्रमांक
- आधार क्रमांक
- मतदार ओळखपत्र (Voter ID) क्रमांक
- पासपोर्ट क्रमांक
- ड्रायव्हिंग लायसन्सची उपलब्धता
आधार, मोबाईल आणि बँक खात्यांची माहितीही विचारली जाणार
या अधिसूचनेतील सर्वात चर्चेचा विषय म्हणजे जनगणनेदरम्यान आधार क्रमांक, मोबाईल क्रमांक, मतदार ओळखपत्र क्रमांक आणि बँक खात्यांची संख्या याबाबत माहिती मागविण्यात येणार आहे. मात्र, ही माहिती "उपलब्ध असल्यास" विचारली जाईल असे अधिसूचनेत स्पष्ट करण्यात आले आहे.
जनगणना 2027 का महत्त्वाची आहे?
जनगणना ही देशाच्या लोकसंख्येची, शिक्षणाची, रोजगाराची, सामाजिक स्थितीची आणि विकासाच्या गरजांची अचूक माहिती मिळविण्याची प्रक्रिया आहे. या माहितीच्या आधारे केंद्र व राज्य सरकार विविध योजना, सुविधा आणि धोरणे तयार करतात.
निष्कर्ष
भारत जनगणना 2027 मध्ये नागरिकांकडून एकूण 40 प्रकारची माहिती गोळा केली जाणार आहे. यामध्ये वैयक्तिक तपशीलांपासून शिक्षण, रोजगार, स्थलांतर, बँक खाते, मोबाईल, आधार आणि मतदार ओळखपत्रासारख्या माहितीचाही समावेश आहे. त्यामुळे जनगणना अधिकाऱ्यांकडून माहिती विचारली गेल्यास नागरिकांनी अचूक माहिती देणे आवश्यक आहे.




जे लाभार्थी पात्र ठरतील – त्यांना योजनेचा लाभ पूर्ववत सुरू राहील.
खरी पात्र महिला लाभार्थ्यांना अजिबात काळजी करण्याची गरज नाही.
निष्कर्ष
